خانه / مجله هنری گوهران / اختصاصی | یاسمینا رضا در صدر اخبار ادبی جهان

اختصاصی | یاسمینا رضا در صدر اخبار ادبی جهان

دو روز از اهدای معتبرترین جایزه ادبی فرانسه پس از جایزه “گنکور” به یاسمینا رضا نمایشنامه‌نویس شناخته شده گذشته است. و اهمیت این نمایشنامه نویس تا آنجاست که اهدای جایزه “رنودو” به او رسانه ها و منتقدان ادبی جهان را بر آن داشته تا اصلی ترین مطالب خود را به یاسمینا رضا اختصاص دهند. یک نیم نگاه به معتبرترین سایت های ادبی جهان به راستی نمایانگر اهمیت اهدای این جایزه به نمایشنامه نویس یهودی – فرانوسی است.

به گزارش خبرنگار گوهران، جایزه ادبی “رنودو” در سال ۱۹۲۱ به وسیله ده تن از منتقدان و نویسندگان هنری بزرگ بنیاد گذاشته شد. نام چهره‌های ادبی برجسته‌ای همچون لویی فردینان سلین، لویی آراگون و مارسل امه در میان برندگان این جایزه دیده می‌شود. دو روز پیش به یاسمینا رضا اهدا شد.

خدای کشتار یکی از پرفروغ ترین نمایشنامه های یاسمینا رضا. در ایران مترجمان فراوانی آن را به فارسی برگردانده اند. این ترجمه از ساناز فلاح فرد. از ترجمه های خوب است.
خدای کشتار یکی از پرفروغ ترین نمایشنامه های یاسمینا رضا. در ایران مترجمان فراوانی آن را به فارسی برگردانده اند. این ترجمه از ساناز فلاح فرد. از ترجمه های خوب است.

هیئت داوران “رنودو” جایزه ۲۰۱۶ خود که مراسم آن دیروز همزمان با جایزه “گنکور” برگزار شد را به نمایش‌نامه‌نویس برجسته معاصر فرانسه یاسمینا رضا دادند. یاسمینا رضا پیشتر به بهانه نشر نمایش‌نامه‌هایی همچون ؛هنر؛ و ؛خدای کشتار؛ که بارها در سراسر دنیا ترجمه و اجرا شده است جایزه‌های معتبری همچون مدال نویسندگی آکادمی نمایش آمریکا را دریافت کرده بود. او همچنین پیشتر به بهانه اثرش با عنوان “گفت‌وگوهای پس از دفن” جایزه مولیر را دریافت کرده بود.

یاسمینا رضا را می‌توان پس از ساموئل بکت، دیویت ممت و ادوارد الام بزرگ‌ترین نمایشنامه‌نویس پسامدرن جهان دانست، که آثارش در گستره وسیعی ترجمه و اجرا شده است. نمایشنامه‌های او میل به ابزورد و مفاهیم فلسفی پوچ‌گرایانه دارد که در لایه‌های پنهان‌دارنده‌اش نقد تنهایی انسان معاصر، به چالش کشیدن باورها و شیوه زندگی عامه را جای داده است مولفه هایی که اهمیت پرداختن به این نمایشنامه نویس را دو چندان می کند.

رسانه های مختلف ادبی و غیر ادبی صدر اخبار خود را به تحلیل و تحقیق درباره اهمیت و جایگاه آثار یاسمینا رضا و انعکاس صحبت های او اختصاص داده اند.
رسانه های مختلف ادبی و غیر ادبی صدر اخبار خود را به تحلیل و تحقیق درباره اهمیت و جایگاه آثار یاسمینا رضا و انعکاس صحبت های او اختصاص داده اند.

جرج والدن در روزنامه ساندى تلگراف نوشته است: «یاسمینا رضا، بیش از اینکه نویسنده باشد یک پدیده فرهنگى است. خلق شخصیت هاى عجیب و غریب در نمایشنامه هایش و رمان هایى همچون «حرمان» و «چکش» تنها از عهده این پدیده برمى آید.» و سیمون هاتسون در مطلب خود در روزنامه گاردین او را ساموئل بکت زمان می نامد. یاسمینا رضا هرچند در ژانرهای مختلف ادبی، نمایشنامه، داستان، فیلمنامه و رمان قلم زده است، اما بیشتر به خاطر نمایشنامه‌هایش شهرت جهانی دارد. نمایشنامه هایی چون «گفت و گوهای پس از خاکسپاری» (۱۹۸۷)، «گذر زمستان»، «مرد اتفاقی» (۱۹۸۹)، «سه روایت از زندگی» (۲۰۰۰)، «یک نمایش اسپانیایی»(۲۰۰۴) و «خدای کشتار» (۲۰۰۷). بیشتر آثارش مثل«مرد اتفاقی»، «سه روایت از زندگی»، «هنر»، «گذر زمستان» و «خدای کشتار» به ۳۵ زبان دنیا ترجمه شده‌اند. نوشته های او، که سرشار از طنز و کنایه های اجتماعی اند، بسیار ساده  و در ساختاری تخت  بدون هیچ پیچیدگی روایت می شوند، اما همه تفکرى در پشت خود نهفته دارند. مضمون بیشتر آثار رضا درباره روابط است، روابط با خانواده، با دوستان و… که همواره با تنش‌های دراماتیک همراه اند. شخصیت های بیشتر آثار او نگران خودشان اند، هرچند هیچ گاه در نمایشنامه هایش اشاره ای به کودکی شخصیت هایش نمی کند.

در همه نوشتارها و اخبار متبادر شده از خالق “خدای کشتار” این اتفاق نظر دیده می شود که نمایشنامه “هنر” اثری که یاو را به شهرت جهانی رساند، با وجود همه طنز درونی مستتر در دیالوگ نویسی اش یک تراژدی است. او خود نیز اثرش را تراژدی می نامند و در پاسخ به این که چرا “هنر” یک تراژدی است، به یک رسانه گفته: «چون این نمایشنامه می‌تواند دو دوست را از هم جدا کند، می‌تواند باعث جدایی بین افراد شود. اگر این نمایشنامه را بخوانید متوجه می‌شوید یک متن اندوه آور است، نه خنده آور صرف. این اثر با آنکه بامزه و خنده‌دار است، در عین حال محزون و تراژیک هم هست. من روابط انسان‌ها را دراین اثر، به اندازه عشق، شکننده می‌دانم.» و شاید این نگاه تراژیک او مثل دیگر تراژدی هایش بازهم از تجربه های تلخ زندگی در سال‌ها کودکی سرچشمه گرفته است.

در ایران بسیاری از کارگردان های صاحب نام همچون زنده یاد “داود رشیدی”، “علیرضا کوشک جلالی”، “پارسا پیروزفر” آثاری از یاسمینا رضا را به روی صحنه برده اند. نمایشنامههای او نیز به وسیله بسیاری از مترجمان صاحب نام و البته تازه کار به فارسی برگردان شده است.

 

همچنین ببینید

جان لوکری

رمان جدید «جان لوکری» در راه است

مدیر برنامه‌های «جان لوکری» نویسنده ۸۵ ساله انگلیسی از انتشار رمان جدید این نویسنده با …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نه − دو =