خانه / کتاب روز / پایان یک رویا | احسان نراقی | در مذمت خاموشی
پایان یک رویا احسان نراقی

پایان یک رویا | احسان نراقی | در مذمت خاموشی

«پايان يك رويا» كتابي است در نقد كمونيسم روسي. كتابي به نگارش درآمده به قلم زنده یاد احسان نراقي و آنطور كه نويسنده گفته بود، متني در شرح روياي نافرجام لنين و اخلافش در روسيه شوروي.

پايان يك رويا، مجموعه‌اي است از مقالات و نوشتارها و گفت‌وگوهاي احسان نراقي در نقد چپ و چپ روي. در صورتبندي «پايان يك رويا» نويسنده تلاش كرده تا در ابتدا شرحي از طليعه تاريخي مبارزات انقلابي مردم روس ارائه كند و براي نيل به اين مقصود است كه سرآغاز كتاب نه شرح مختصر انقلاب ۱۹۱۷ كه شرح جنبش دسامبريست‌هاي روس در ۱۸۲۵ را شامل مي‌شود.

قيام دسامبريست‌ها و سرنوشت آنها اما تنها بهانه‌اي است براي احسان نراقي تا ضمن اشاره به انحراف مسير آزاديخواهي مردم روسيه در جريان انقلاب اكتبر ۱۹۱۷ توسط ماركسيست‌هاي انقلابي، عبث بودن روياي لنين را شرح دهد تا در سطور پاياني كتاب خود، اين رويا را در تابوت گذارد و آوار ناشي از فروپاشي شوروي را نيز روي آن بريزد و تمام.

خواننده در «پايان يك رويا» بعد از آنكه با ذهنيت و اقدامات لنين آشنا مي‌شود، خواننده عملكرد اخلاف و جانشينان لنين مي‌شود؛ از لنین تا پوتين. بدين ترتیب از استالين و خرشچف گرفته تا گورباچف و پوتين و حتي مدودوف، هيچ كدام از ديد احسان نراقي دور نمانده‌اند چراكه نويسنده «پايان يك رويا» وضعيت امروزين روسيه را بازتابي از آنچه در گذشته براين سرزمين رفته است، مي‌داند.

احسان نراقي اما براي مستند كردن مدعاي خود مبني بر پايان روياي لنين به نوشته‌ها و تجربه مستقيم شش تن از نويسندگان بزرگ قرن گذشته از رويدادها و اتفاقات شوروي كمونيستي استناد مي‌كند. برتراند راسل، آندره ژيد، ماكسيم گوركي، جورج اورول، آرتور كوستلر و بوريس پاسترناك شش نويسنده‌اي هستند كه احسان نراقي براي اثبات درستي ادعاي خود، نوشته‌هاي آنان را به شهادت مي‌گيرد؛ سفرنامه برتراندراسل را كه با عشق به نظام ماركسيستي به شوروي رفت و بعد اينگونه درباره بهشت پيشين خود نوشت:« مدتي را كه در روسيه گذراندم زمان كابوس بود كه هردم دل آزارتر مي‌شد… يك بار در پطروگراد چهار كس مثل مترسك به ديدن من آمدند. لباس‌ها ژنده و پاره و ريش پانزده روزه و ناخن‌هاي كثيف و موهاي ژوليده. آنان چهار شاعر عاليقدر روسيه بودند…»

احسان نراقي مشاهدات و قضاوت‌هاي اين نامداران ادب را حجت درستي نوشته‌هايش مي‌گيرد تا در بخش پاياني كتاب با خيالي بي دغدغه گفت‌وگويي را منتشر كند كه پيش از انقلاب ايران در نقد چپ‌هاي ايراني و حزب توده انجام داده و اين جريان فكري را « پاسداران خاموشي» نام گذارده بود و منطق آنان را نادرست خوانده بود. باري «پايان يك رويا»، كتابي است در نقد ماركسيسم روسی، آن هم به قلم پيرمرد ۸۳ ساله‌اي كه هرگاه درمقابلش از چپ روي بگويند، برافروخته مي‌شود و با حرارت زبان به نقد چپ مي‌گشايد

همچنین ببینید

شبانه‌ها | کازوئو ایشی‌گورو | ترجمه‌ی علیرضا کیوانی‌نژاد

محسن فدایی | «اندوه در پنج ثانیه». این عنوان مقاله‌ای است که در هفته‌نامه آبزرور …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

15 − پانزده =